Kerstgedachten 2015

Kerstgedachten 2015

Elke tijd heeft zijn eigen problemen en zijn eigen oplossingen. En waren die problemen enigszins onoverzichtelijk dan konden we in het verleden een beroep doen op analisten zoals een G.B.J. Hiltermann, die de toestand in de wereld op radio en televisie haarfijn uitlegde. In hoeverre zijn autoriteit gefundeerd was op werkelijke inzicht is hier niet aan de orde. In ieder geval was het een andere tijd met andere problemen die niet minder gevaarlijk waren dan de huidige tijd, maar wel overzichtelijk: immers, de vrije maatschappijen van het rijke Westen tegenover de dictaturen van het communistische Oostblok. Men zweefde op de rand van een nucleaire oorlog, en gelukkig, men hield het evenwicht en bedacht zich vele malen voordat men zich ging mengen in conflictsituaties die volledig uit de hand konden lopen en de wereld tot puin zouden maken.

Die wereld van ons is nog steeds niet in puin en de dreiging van een algehele vernietiging door nucleaire aanvallen door een van de twee machtsblokken ligt al enige tijd achter ons. De politieke ontwikkelingen bespoedigden de ineenstorting van de Sovjet Unie en zorgden voor verdere democratisering in de voormalige Sovjet republieken terwijl de mondialisering van de wereld tot een ‘Global Village’ door middel van het Internet gestalte kreeg en de opmars van de westerse vrije markteconomie niet te stuiten was.

Desondanks zijn bij velen de zorgen gerezen dat we in donkere tijden leven. De terroristische aanvallen vanaf september 2001 door Al Qaida, de daaropvolgende ‘War on Terrorism’ geïnitieerd door het onbekwame politieke leiderschap van G.W. Bush en zijn medeplichtigen Cheney (vice president) en Rumsfeld (defensie), de mislukte democratisering van Irak, de mislukte missies in Afghanistan, de economische crisis in 2008, de vele terroristische aanvallen in het Midden Oosten, Azië en in Europa…dit alles heeft onze werkelijkheid beangstigend gemaakt.

Zelfs de ruimte van het vrije woord is geen vanzelfsprekendheid meer. Onze inlichtingendiensten houden ons in de gaten. Ons koopgedrag, de websites die we bezoeken, onze handel en wandel, wordt opgeslagen en geraadpleegd, dit alles niet alleen voor de veiligheid, maar ook ten bate van de commerciële klauwen van de welvaartseconomie. De geschiedenis van het mondiale politieke beleid laat een bedroevende hoeveelheid zien van onderschattingen, onkunde en mislukkingen.

Om het overzichtelijk te houden nemen we het voormalige Irak van Saddam Hoessein als uitgangspunt: dat Saddam Hoessein in het bezit zou zijn geweest van nucleaire wapens en banden zou hebben met Al Qaida was een regelrechte leugen die heeft geleid tot de rechtvaardiging voor oorlog. Deze wanpolitiek ging hand in hand met de naïeve gedachte een democratie te kunnen stichten in een land waarvan men niet wist hoe de diverse machtsstructuren zijn gegroepeerd zoals die van de Soennieten en Sjiieten. Die oorlog onder valse voorwendselen goedgekeurd door de VN heeft o.a. tot de huidige mondiale crisis geleid waarvan Henk Hofland in de Groene Amsterdammer terecht heeft geschreven: “dat deze op de rekening van het Westen geschreven kan worden“. Het was het begin van een verdere destabilisering van de gehele regio die toch al door het onoplosbare Israël-Palestina conflict was gecorrodeerd.

De opeenvolging van mislukte staten en de twijfelachtige rol van het Westen creëerden de bodem waarop het fundamentalisme en een meedogenloze Jihad konden bloeien. De radicalisering van jongeren in de Westerse samenleving, veroordeeld als ze waren om betekenisloze levens te leiden, bood hen gelegenheid zich aan te sluiten bij een beweging die hun haat tegen de decadentie van de ongelovige honden kanaliseerde en hen bewoog voltooiing te vinden in het martelaarschap.

Al deze ontwikkelingen zorgden voor de golven van op drift geraakte tallozen die hun heil ergens anders gingen zoeken. Men had dit al eerder kunnen zien aankomen toen de eerste bootvluchtelingen in Europa aan land gingen. Ook hier een geweldige onderschatting van het probleem en een gebrek aan beleid om maar van visie helemaal niet te spreken. Wat moeten wij met de honderdduizenden die bij ons aankloppen? Een beroep doen op de waarde van gastvrijheid en ten alle tijde en met alle middelen blijven opnemen is een naïviteit die een desastreuze werking zal hebben. De opnamecapaciteit is niet onbeperkt in een samenleving die zelf al niet in staat is zijn eigen honderdduizenden werkelozen aan een baan te helpen. Het gevolg zou best eens kunnen zijn dat in zo’n geval ons moeizaam verworven welvaartspeil onder hoge druk komt te staan, denk aan de onhoudbaarheid van ons sociale zekerheidsstelsel. Het wordt dan een maatschappij waarin ouderen op hun tandvlees lopen om de dagelijkse arbeid aan te kunnen en genoodzaakt zijn om langer door te werken terwijl tienduizenden jongeren niet aan de slag komen en van wie het niet zeker is of ze ooit het voorrecht van een pensioenuitkering later in hun leven mogen genieten. Je lost dit niet op door meer vluchtelingen op te nemen omdat men denkt dat zij onze samenleving kunnen vernieuwen. Dat getuigt van een grenzeloze naïviteit.

Dat de grote meerderheid zich zorgen maakt over deze problematiek is een eufemisme. De door het Westen ingeleide mislukte oorlogen en de gevolgen daarvan hebben grote implicaties op de samenlevingen in Europa. Het rechts extremisme rukt op terwijl het links extremisme een eigen bijdrage levert aan de ontwrichting van een polariserende samenleving. Het debat over het vluchtelingenvraagstuk wordt al te lange tijd gekaapt door de twee uiterste vleugels van het politieke spectrum.

Over de klimaatverandering willen we het verder niet hebben. Het zou deze kerstgedachte langer maken dan wat de lezer al moet verdragen, zoals ook de onoverbrugbare kloof tussen rijk en arm en de inkomensongelijkheid terugkerende monsters zijn die we maar niet onder controle krijgen. Met deze gecompliceerde thematiek is het schier onmogelijk om zoiets als een visie te hebben, vooral omdat de profetische inslag die daarvoor nodig is gebaseerd moet zijn op wijsheid welke een zeldzaamheid is geworden. We vinden die niet bij de huidige en toekomstige politici en we vinden die al helemaal niet bij de rolmodellen van onze vercommercialiseerde wereld: de ‘celebrity’, de ‘beroemdheid’ die ons het voorbeeld probeert te geven van mededogen en het morele gelijk aan zijn of haar kant denkt te hebben. Echter, met sentiment bedrijf je geen politiek. We hebben een pragmatische, op wijsheid gebaseerde aanpak nodig die er niet voor schuwt om harde keuzes te maken.

De wereld, zou G.B.J. Hiltermann zeggen, staat er slecht voor. De bij eerste lezing uiteenlopende onderwerpen van deze kerstgedachte zoals vluchtelingen, oorlog, honger, armoede, klimaatverandering en milieuvervuiling hebben een onderling verband gekregen. De bedoeling van dit betoog is om juist dit onderlinge verband van de diverse problemen te zien. Dat zou al een eerste stap kunnen zijn naar een minder heilloze wereld dan de huidige.

Nochtans wens ik de lezer een fijne Kerstmis 2015 toe en een ander, beter nieuw jaar voor ons allen: voor zowel Mohammedaan, Christen, Jood of Atheïst.

 

***
Facebook
Google+
https://www.opwegnaarmorgen.nl/2015/12/24/kerstgedachten-2015/
SOCIALICON
SOCIALICON

Geef een reactie

Enjoy this blog? Please spread the word !