Europa en het boetekleed

europe

Wij moeten ons schamen, zegt Amnesty International. Wij, Europa,  dienen het boetekleed aan te trekken en met een mea culpa op onze knieën te gaan voor het overdenken van de begane zonden tegen de mensheid. Europa zou in gebreke blijven in het redden uit zee  van migranten die de oversteek hebben gewaagd van Noord Afrika naar Zuid Europa. Volgens het boven afgebeelde affiche is onze schuld aan het drama van verdronken vluchtelingen met elke slachtoffer steeds groter geworden.

Amnesty International maakt het hier wel erg bont. Alsof de operatie Mare Nostrum, die in oktober 2013 begon en een jaar later wegens gebrek aan geld ten einde liep, geen redding heeft geboden aan  120.000 mensen; alsof de risico’s die de vluchtelingen hebben genomen op weg naar een van de Beloofde Landen van Europa zouden zijn vergroot door een gebrek aan inzet van Italië, nota bene een land dat door de economische crisis onvoldoende in staat was om zovelen zelfs een elementaire opvang te bieden. Degenen die zich zouden moeten schamen in dit drama zijn de politieke leiders van de EU maar dan is de volgende vraag of deze schuldenkwestie niet al te gemakkelijk in anderman’s schoenen wordt geschoven.  Vreemd  dat Amnesty International er van uitgaat dat  politici helemaal niet zouden handelen uit humaniteit en geen verantwoordelijkheid zouden kunnen afleggen vanuit wat voor een  ethiek dan ook.

afrikaneninboot

Bekijk eens de foto bovenaan. We zien een groep mannen van tussen de vijftien en hooguit dertig jaar oud. We weten niet of er zich onder dit gezelschap waarvan zij een deel uitmaken verder nog ouderen of vrouwen en kinderen bevinden. Aan het uiterlijk te zien komen zij niet uit Irak, Syrië, Eritrea of Somalië. Mogelijk zijn dit vluchtelingen uit landen die te maken hebben gehad met Boko Haram, de terreurorganisatie die huis hield in het noord-oosten van Nigeria, in Niger, Tsjaad en Kameroen. Eind 2015 zou Boko Haram door onderlinge verdeeldheid en  nederlagen verslagen zijn door de regeringslegers.

Amnesty International maakt onderscheid tussen vluchtelingen, migranten en asielzoekers. Hoewel we ons moeten hoeden voor generalisaties rijst het sterke vermoeden dat het merendeel van de mannen die we op de foto zien migranten zijn uit andere landen van dat grote continent Afrika. Migranten proberen aan de armoede te ontkomen in de landen van herkomst. Dat is een verschil met een vluchteling die voor geweld en oorlog is weggegaan. Met het zoeken naar een beter leven  is niets mis. Wat dat betere leven inhoudt, is voor iedereen verschillend maar één ding is duidelijk: wie in armoede is opgegroeid, honger en mogelijk burgeroorlog, dictatuur of oorlog heeft gekend en in een instabiel land moet zien te leven, die wil weg. Niettemin kan men er van uitgaan dat de meesten onder hen avonturiers zijn die een comfortabel leven willen genieten in het rijke Europa en aan de Westerse media gruwelijkheden vertellen als alibi voor een verblijfsvergunning. De grote vraag is of je deze gemobiliseerde massa’s uit Afrikaanse landen nog een halt kunt toe roepen? Is deze migratie van ongekende omvang überhaupt nog te stoppen?

screen-shot-2016-10-23-at-5-00-44-pm

Even terug naar de schaamte. Een paar jaar geleden startte Amnesty International in 2013 een campagne waarin Europa (dus ook Nederland) zich moest schamen over de wijze waarop er omgegaan werd met asielzoekers, vluchtelingen en migranten zodra zij in een Europese lidstaat waren gearriveerd. Omdat er toen al geen visie of beleid was ontwikkeld om over dit nijpende probleem een adequate oplossing te vinden werden opeens burgers (en let op: ook de ‘celebrities’ zoals te lezen is in de afbeelding hieronder) gevraagd om een petitie te tekenen waarmee men zich persoonlijk het onvermogen van ’s lands regering kon aantrekken. Een op het eerste gezicht goed initiatief voor een humane aanpak van het vluchtelingenprobleem zou je zo zeggen want wie kan er tegen de fundamentele rechten van de mens zijn? Hier lag immers de nobele taak voor Amnesty International om die universele rechten te bewaken.

Toch zit er aan de gekozen manier van campagnevoering een rare bijsmaak. Wie zou zich immers niet schamen om een land dat vreemdelingen in gevangenissen plaatst zonder enige vorm van proces of dat  onschuldige vluchtelingen erger zou behandelen dan criminelen? Zo staat het immers op een van de pamfletten die gebruikt werden voor deze actie. Maar gaat Amnesty International er nu echt van uit dat dit de standaard behandelingsmethode is die wij in Nederland toepassen? Burgers worden verzocht door middel van een zich-schamen-formulier een moreel appel af te dwingen bij de regering wegens vermeende ernstige schendingen van het asielrecht. Wat Nederland betreft is dat nogal een gechargeerde opvatting gezien de vrij humane aanpak van gedetineerden in het algemeen.

screen-shot-2016-10-23-at-5-01-00-pm

Het probleem met migratie, vluchtelingen en asielzoekers is complexer en zal buiten emoties van schaamte op een andere manier moeten worden opgelost. De mislukking om alle vluchtelingen te redden uit zee is geen bewijs van onvermogen van de patrouillerende boten die proberen te redden wat er te redden valt. De onbeheersbare stromen aan mensen waarop Europa geen controle meer heeft zijn afkomstig uit  economische failed states in Afrika en Klein Azië waar armoede en werkeloosheid alom tegenwoordig zijn. De administratieve chaos waarop de tallozen vastlopen en in verzand raken zodat doorstromings- of afwijzingsprocedures stagneren, is het gevolg van een niet gedeeld Europees beleid dat een duidelijke visie hierop al lang had moeten ontwikkelen. Het is effectbejag van een doorgeschoten idealisme om op basis van geweten of gevoel een verkeerd beeld van de werkelijkheid te geven zoals Amnesty International heeft gedaan. Daarbij wordt het groeiende inzicht ontkent dat wij eenvoudigweg de wereld niet kunnen redden van armoede, honger en overbevolking omdat het in feite onze capaciteit te boven gaat.

Is het niet zo dat de oorzaken van migratie zoals armoede, honger en onvoldoende ontplooiingsmogelijkheden in het land van oorsprong moeten worden aangepakt? Het geeft geen pas om in plaats daarvan de burgers zich over hun regeringen te laten schamen. Me dunkt dat het doel van Amnesty International van met name dit soort acties gelegen is in het doordrukken van een ander asielbeleid. Met behulp van de opgelegde schaamte probeert men de regeringen onder de druk van een moreel appel tot een versoepeling van de regels voor asielbeleid te bewegen. Onder het primaat van de universele rechten van de mens wil men hiermee een  ruimhartiger beleid realiseren zoals het gedogen van uitgeprocedeerde asielzoekers, het bevorderen van gezinsherenigingen na het krijgen van een verblijfsvergunning en het toepassen van het kinderpardon.

Want weet u, Europa, u kunt het eigenlijk niet aan. Uw economische instabiliteit met een al grote werkeloosheid en een tanende welvaart zorgt voor een angstige samenleving die steeds minder draagvlak heeft om de nieuwe burgers anders te zien als indringers of uitbuiters. Een groot deel van uw populatie ziet een snel veranderende wereld met groeiende onderklassen die niet integreren, met alle problemen van overlast en criminaliteit tot gevolg. U moet erkennen dat u slechts een beperkte opvangcapaciteit heeft voor de nieuwkomers, om maar niet te spreken over een goede huisvesting en integratiecursussen die de nieuwe aanwas van uw bevolking zal moeten volgen. Het verstoort uw ideaalbeeld van de multiculti samenleving waarin men in vrede en harmonie dacht te kunnen leven. Dit ideaalbeeld zal moeten worden gewijzigd in een realistischer visie die de grote problemen die net zijn genoemd zoveel mogelijk probeert op te lossen.

Het toegeven aan eigen onvermogen en het besef dat we niet de gehele wereld kunnen redden maar slechts een deel daarvan, klinkt wrang maar is wel een noodzakelijk eerste stap die gedaan moet worden. Het is beter dan de apathie of de onverschilligheid waarmee men de problemen wegkijkt. Het doet inzien dat een blind opportunisme in de maakbaarheid van een pluriforme samenleving of een “open-grenzen” filosofie een onverantwoordelijke weg is. Deze heilsverwachtingen zullen moeten worden losgelaten om plaats te maken voor een nuchterder en zakelijker kijk met de ethische plicht om het uiterste te doen naar vermogen, hoe beperkt dat laatste ook moge zijn.

 

***
Facebook
Google+
https://www.opwegnaarmorgen.nl/2016/10/09/europa-en-het-boetekleed/
SOCIALICON
SOCIALICON

Geef een reactie

Enjoy this blog? Please spread the word !