De Triumpho Stultitiae of Over de Triomf van de Zotheid

De Triumpho Stultitiae of Over de Triomf van de Zotheid

 

Zot is eigenlijk nog zwak uitgedrukt voor wat op het eens zo bewonderde medium televisie wordt vertoond. Kon de beroemde evaluatie van het televisieseizoen 1976-77 door Gerrit Komrij in zijn boek Horen Zien en Zwijgen tot een  bepaalde gelatenheid leiden die eerder trekken had van moedeloosheid, decennia later is het omroepbestel verder gezonken naar een kennelijk bodemloze diepte.

Zo is daar de macht van de kijkcijfers een gegeven die de kwantiteit aan laagdrempelige en op plat amusement gerichte programmering heeft veroorzaakt. Een van de gevolgen was het verdwijnen van de  actualiteitenrubrieken waarin een zekere mate van onderzoeksjournalistiek nog enige licht kon werpen op maatschappelijke onderwerpen. Gaandeweg wonnen de talkshows  steeds meer terrein en werden die de standaard format  om de kijker met sport en lichte entertainment op de hoogte te brengen van de waan van de dag.

Door deze ontwikkeling van serieus behandelde actualiteit naar de infotainment van nu veranderde eveneens het conversatieniveau dat afzakte tot een soort stamtafelgesprek in een lawaaierige kroeg. Hield een discussie vroeger nog de fatsoenlijke wetten van een dialoog in ere zoals het toepassen van nuanceringen in wat men postuleert of werd een redenering overtuigender door kennis en eruditie, dat alles is in de huidige debatten die we te zien krijgen verdwenen. Op de televisie verdwijnt de subtiliteit en het intellectuele spel omdat deze worden aangepast naar het entertainmentgehalte. In plaats van het respect dat deelnemers voor elkaar zouden moeten tonen, zijn de beide partijen bevangen in hun monoloog van het eigen gelijk. De stellingnamen van de gesprekspartners moeten worden verdedigd en gebruikt om de verbale aanvallen van de ander te pareren met een tegenaanval. De opponent wordt tegenstander die men dient te overwinnen. De uiteindelijke winst is de score om het “talk of the day” effect. In deze vorm heerst de hyperbool als enige toegepaste stijlfiguur. Incipit De Bekende Nederlander.

Talkshows en andere media vormen een adequate podium voor Emotie en Ijdelheid.  De bekende Nederlander is een “one-trick-pony” die zijn kunstjes lang genoeg heeft opgevoerd om een plek te verwerven in ons collectieve geheugen. De gedachte dat als iemand bijzonder getalenteerd is in het een ook een bijdrage kan leveren voor het andere blijkt telkens onjuist te zijn.

Want wat zijn ze allemaal niet, die helden van het scherm? Hoe komt het toch dat zij een rolmodel vervullen voor zovelen? Als exponent van de mediacultuur treden zij op als de vaste gasten in praatprogramma’s en ontbijtshows. Tussen het kopje koffie of een slok uit het glaasje water dat voor hun neus staat, ronken de oneliners in het theater van de overtreffende trap: snel, vilein, assertief en gebruikmakend van lichaamstaal: de gefronste wenkbrauwen uit boosheid of verontwaardiging; de stemverheffing om nog een schepje bovenop de algemene leukigheid te doen of het ad hominem schelden voor het oog van het publiek. Daar zitten ze dan, de would-be entertainers, de voetballers, de vrouwen van voetballers, de cabaretiers type grote bek, de hysterici van het schouwtoneel, de papieren hooligans onder het columnistenvolkje, de diva’s van wie je niet meer weet waar ze hun bekendheid aan te danken hebben; ze draven maar door, van de ene show naar de andere, van de ene baggerzender naar het volgende afvoerputje van een zoveelste omroep.

Het spreekwoord over de schoenmaker die bij zijn leest moet blijven geldt niet voor de BN’ers. Gedreven door ijdelheid en mateloze zelfoverschatting zijn hun uitlatingen de zoveelste variant van de vox populi. Feitelijk zijn hun bijdragen aan willekeurig wat voor een debat dan ook even waardeloos als al het andere wat aan spraakresten en schreeuwzinnen in het vuilnisvat van ons geheugen is verdwenen.

We kunnen toch wel best een 30000 asielzoekers opnemen ons land, wat is dat nou, u bent toch Christen, meneer Buma?” “Wat maakt het uit, een stadje zoals Leiden of zo..” “We moeten ze helpen..!” (Hanneke Groenteman),  of “Misschien dat ze even hier willen schuilen” (Claudia de Breij), het zijn maar een paar van de voorbeelden van mensen die niet nadenken voordat ze wat zeggen en eenmaal gezegd hebbende hun vrijblijvende gewauwel niet in daden weten om te zetten.

Het is het rumoer  van de zoveelste nar welke de status bepaalt van het “modus dicendi” dat zich schaamteloos herhaalt in de onzinnige verstrooiing in het land van Babel. De enige troost is dat dit alles net zo snel verdwenen zal zijn als het gekomen is.

 

***
Facebook
Google+
https://www.opwegnaarmorgen.nl/2016/10/20/de-triumpho-stultitiae-of-over-de-triomf-van-de-zotheid/
SOCIALICON
SOCIALICON

Geef een reactie

Enjoy this blog? Please spread the word !